در حالی که طی ماههای گذشته وزارت صنعت، معدن و تجارت بارها از تداوم واردات خودرو به عنوان یکی از سیاستهای اصلی خود سخن گفته بود، حالا اظهارات دبیر انجمن واردکنندگان خودرو از توقف ثبت سفارشهای جدید حکایت دارد؛ موضوعی که میتواند روند احیای واردات خودرو را با ابهام جدی مواجه کند.
مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، اعلام کرده است که در حال حاضر هیچ ثبت سفارش جدیدی برای واردات خودرو انجام نمیشود و خودروهایی که این روزها وارد کشور میشوند، همگی مربوط به مجوزهای صادر شده در سال گذشته هستند.
به گفته او، دولت تا نیمه آبانماه برای تعیین تکلیف ثبت سفارشهای قبلی فرصت در نظر گرفته و پس از آن درباره صدور مجوزهای جدید تصمیمگیری خواهد کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که مسئولان وزارت صمت طی هفتههای اخیر همچنان بر ادامه واردات خودرو تأکید داشتهاند. با این حال، توقف ثبت سفارش نشان میدهد دستکم در مرحله اجرایی، روند واردات با وقفهای جدی روبهرو شده است.
توقفی که فقط به کمبود ارز مربوط نمیشود
بدون تردید در شرایط فعلی، تأمین ارز برای کالاهای اساسی باید در اولویت سیاستگذار باشد، اما درباره واردات خودرو نمیتوان تمام ماجرا را به محدودیت منابع ارزی نسبت داد.
در ماههای اخیر واردکنندگان خودرو بارها اعلام کردهاند که ارز دولتی یا سهمیه جدیدی دریافت نکردهاند و بخش عمده واردات از محل ارز حاصل از صادرات یا ارز با منشأ خارجی انجام شده است. به همین دلیل، توقف ثبت سفارش را نمیتوان صرفاً نتیجه انتقال منابع ارزی به کالاهای اساسی دانست؛ چرا که تأمین ارز این دو بخش الزاماً از یک محل انجام نمیشود.
روزهای طلایی واردات برنمی گردد؟
این خبر درحالی اعلام می شود که سال گذشته حدود ۶۰ هزار دستگاه خودرو وارد کشور شد؛ آماری نزدیک به واردات حدود 75 هزار خودرو در سالهای برجام که در صنعت خودرو از آن به عنوان سالهای طلایی واردات یاد میشود.
این میزان نتوانست اثر قابل توجهی بر کاهش قیمت خودروها بگذارد، اما دستکم موجب شد تنوع محصولات افزایش یابد و خریداران در کنار خودروهای داخلی و مونتاژی، گزینههای بیشتری برای انتخاب داشته باشند.
انحصار در کمین است
ادامه توقف ثبت سفارش میتواند دوباره بازار خودرو را به سمت انحصار بیشتر سوق دهد. هرچه عرضه خودروهای وارداتی محدودتر شود، نقش خودروهای داخلی و مونتاژی در بازار پررنگتر خواهد شد و فشار رقابتی بر خودروسازان نیز کاهش مییابد.
تجربه سالهای گذشته نشان داده هر زمان واردات خودرو متوقف یا محدود شده، فاصله قیمتها افزایش یافته و فضای رانتی در بازار تقویت شده است. از همین رو، تداوم این وضعیت میتواند دستاوردهای محدود دو سال اخیر در حوزه واردات را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
در نهایت، اگرچه شرایط اقتصادی و تحولات منطقهای تصمیمگیری درباره واردات خودرو را دشوار کرده است، اما انتظار میرود سیاستگذار تکلیف ثبت سفارشهای جدید را هرچه سریعتر مشخص کند؛ چرا که بلاتکلیفی فعلی نه به نفع واردکنندگان است، نه مصرفکنندگان و نه بازاری که همچنان از کمبود رقابت رنج میبرد.
مطالب مرتبط
